Popędy i predyspozycje psa - natury nie oszukasz!

Kategorie: O psach

Każdy właściciel psa powinien poznać popędy i predyspozycje swojego psa. Zrozumienie popędów, które kierują psem może bardzo pomóc nam podczas wychowywania i szkolenia psa. Niektóre zachowania są niepożądane i niewygodne dla opiekunów, bo utrudniają życie w mieście, ale dla psa są naturalne i wynikają z jego cech osobniczych, w naturze pozwoliłyby mu przetrwać. Nad popędami można pracować, ale nigdy nie wyeliminujemy ich całkowicie, bo są nierozerwalnie złączone z danym psem. Można, a nawet trzeba je mądrze przekierować i wykorzystać w pracy z psem.

Czym tak właściwie są te POPĘDY?

"Niestety, często zapomina się o tym, co ów termin powinien oznaczać. Mianem tym nie należy określać wszystkiego, co robi pies. Popędy to wewnętrzne impulsy i potrzeby, które motywują zwierzęta, w tym przypadku psy, do określonych zachowań. Żeby uznać coś za popęd, istnieć musi specyficzny dla danego popędu bodziec, specyficzne zachowanie oraz cel popędu. Podczas szkolenia możemy manipulować popędami dla własnych celów tak, aby pies wykonywał określone zadania, nigdy jednak nie powinniśmy zapominać o określonym znaczeniu biologicznym, jakie mają popędy dla konkretnego zwierzęcia i całego gatunku. To właśnie owo właściwe każdemu popędowi biologiczne znaczenie pozwala nam lepiej zrozumieć, co możemy a czego nie możemy osiągnąć, manipulując danym popędem" 1.

Pierwsza grupa popędów to popędy, które motywują psa do zdobycia czegoś pozytywnego, przyjemnego. Zaliczamy tu między innymi: popęd seksualny, popęd łupu, popęd stada. Zachowaniom, do jakich popychają te popędy, towarzyszy wielka pasja i podniecenie. Osiągnięcie celu jest dla psa olbrzymią satysfakcją.

Druga grupa popędów to popędy, które motywują do zapobiegania czemuś negatywnemu, szkodliwemu. Zaliczamy tu między innymi: popęd obrony, popęd ucieczki, pragnienie wyjścia bez szwanku z opresji. Działaniom podejmowanym pod wpływem tych popędów towarzyszy olbrzymi stres i napięcie. Osiągnięcie celu przynosi psu wielką ulgę.

Posiadanie (lub nie posiadanie) przez psa poszczególnych silnych popędów będzie determinowało predyspozycje psa w pracy i sporcie. Znajomość popędów i związanych z nimi potrzeb naszego psa pomoże nam w mądrym prowadzeniu go i unikaniu konfliktowych sytuacji.

Z popędami silnie związane są instynkty oraz bodźce je wywołujące oraz łańcuchy zachowań mające na celu realizacje popędu. Popędy pozwalają psu na bardzo mocne zaangażowanie się w pracę.

3 GŁÓWNE RODZAJE POPĘDÓW (można je rozpatrywać na wiele sposobów, zawierają po kilka składników, wywołują lub nie konkretne zachowania):

Popęd polowania zawiera te odziedziczone przez psa zachowania związane z polowaniem, zabijaniem ofiary i jedzeniem. Jest aktywowany przez ruch, dźwięk i zapach.

Zachowania związane z popędem polowania-ofiary to:

- widzenie i słyszenie,

- węszenie i tropienie,

- czajenie się i ściganie,

- rzucanie się na coś,

- piskliwe szczekanie,

- skoki i ciągnięcie w dół,

- potrząsanie,

- szarpanie i rozrywanie,

- gryzienie i zabijanie,

- noszenie,

- jedzenie,

- kopanie i zakopywanie,

Możesz zobaczyć niektóre z tych zachowań, gdy pies goni kota, staje się podekscytowany i szczeka wysokim tonem głosu, kiedy kot ucieka na drzewo.

Twój pies może potrząsać i rozrywać miękkie zabawki, lub chować psie smakołyki na kanapie.

Popęd swory (stada) składa się z zachowań związanych z reprodukcją, byciem częścią grupy lub swory. Nasze psy są zwierzętami społecznymi, które wyewoluowały od wilka. Do polowania na zwierzęta większe od siebie, wilki wykorzystują życie w sworze. W celu zapewnienia porządku, mają one do przestrzegania hierarchię społeczną, która podlega ścisłym zasadom zachowania. Zdolność do bycia częścią grupy i w niej się mieścić, jest ważne, jak przekłada się u psa na chęć współpracy z nami jako częścią zespołu. To jest pobudzane przez stopień porządku w hierarchii społecznej.

Zachowania związane z popędem swory:

- fizyczny kontakt z ludźmi i/lub z innymi z psami,

- zabawy z ludźmi i/lub z innymi psami,

- zachowania związane ze współżyciem z innym psem, jak czytanie mowy ciała,

- reprodukcyjne zachowania, takie jak lizanie, wspinanie się, mycie uszu i wszystkie gesty-zaloty mówiące o zdolności do rozrodu i bycia dobrym rodzicem.

Pies z wieloma z tych zachowań jest tym, który podąża za tobą w domu, jest najszczęśliwszy z tobą, lubi być głaskany i pielęgnowany i lubi pracować z tobą. Pies może być nieszczęśliwy, gdy jest zostawiany sam na długo, co może wyrażać się w występowaniu lęku separacyjnego.

Popęd obrony jest regulowany przetrwaniem i ochroną siebie, składa się z zachowań zarówno walki i ucieczki.

To jest bardziej skomplikowane, ponieważ ten sam bodziec, który może czynić psa agresywnym (walka), może także wywoływać unikanie (ucieczka), zwłaszcza u młodych psów.

ZACHOWANIA WALKI nie są w pełni rozwinięte, dopóki pies nie ukończy dwóch lat życia, a czasami później, choć tendencje do takich zachowań będą widoczne w młodszym wieku.

Zachowania związane z walką to:

- podnosząca się sierść od łopatki w stronę głowy,

- stoi dumnie i wpatruje się w inne psy,

- stanie na ziemi lub podchodzenie do nieznanych obiektów,

- pilnowanie jedzenia, zabawek, terytorium przed innymi ludźmi i psami,

- niechęć bycia głaskanym i pielęgnowanym,

- leżenie przed drzwiami lub szafkami i warczenie odmawiając przejścia dla ludzi, psów

- kładzenie głowy na barkach innego psa,

- gryzienie ludzi lub innych psów.

ZACHOWANIA UCIECZKI wskazują na to że pies nie ma pewności.

Zachowania związane z ucieczką to:

- podnosząca się sierść na całej długości ciała, nie tylko na karku,

- ukrycie się, lub ucieczka przed nową sytuacją,

- niechęć do bycia dotykanym przez obcych,

- powszechny brak pewności,

- oddawanie moczu, gdy jest witany przez obcych lub właściciela,

- rozpłaszczanie ciała, podczas powitania przez ludzi lub inne psy,

- „zamrożenie” - nie poruszanie się do przodu ani do tyłu – jest interpretowane jako zahamowanie zachowania ucieczki2.

Popęd socjalny psa do człowieka. Wielu ludzi nie zdaje sobie nawet sprawy z jego istnienia. Popęd ten jest mylony z socjalizacją. Silny popęd socjalny psa do człowieka znacząco ułatwia trenowanie niemal każdego sportu, gdzie niezbędna jest współpraca z człowiekiem, silna więź, doskonałe zrozumienie i potrzeba podążania za przewodnikiem, robienia czegoś razem. "Popęd socjalny niestety trudno krótko zdefiniować, by definicja była wyczerpująca. Najprościej: jest to potrzeba bliskości a także robienia czegoś wraz z człowiekiem. Naturalna chęć podążania za jego wskazówkami, gdy motywacją nie jest coś innego (jedzenie, zabawka), lecz tylko aprobata przewodnika i możliwość kontaktu z nim. Można powiedzieć, że pies obdarzony popędem socjalnym pracuje w dużej mierze „bezinteresownie”, tzn. nie czekając na rzeczową nagrodę – smakołyk czy piłkę. Już serdeczna pochwała, kontakt fizyczny, uśmiech czy nawet bezgłośna akceptacja przewodnika wzmacniają zachowanie. Taki pies instynktownie podporządkuje się człowiekowi i będzie zwracał uwagę na jego wskazówki, zakazy czy zachęty, bo takie zachowanie jest dla niego najbardziej naturalne. W sytuacji, gdy musi podjąć decyzję, co zrobić, obejrzy się na człowieka” - Maja Dobrzyńska3.

Popęd zabawy. Czy taki popęd w ogóle istnieje?

"Jestem przekonany, że tak i że jest samodzielnym popędem. Wprawdzie jego natura również jest złożona, ponieważ jednak spełnia w zasadzie jedno biologiczne zadanie, uznaję go za samodzielny popęd. Popęd zabawy to moim zdaniem szkoła życia. Dzięki popędowi, który popycha do podejmowania zabaw, młode psy w bezpieczny sposób ćwiczą zachowania właściwe osobnikom dorosłym. Sądzę, że jakość popędu zabawy zależy po części od różnorodności zabaw psa. Psy ćwiczą popęd łupu przez podchodzenie i ściganie poruszających się przedmiotów oraz siebie nawzajem. Ćwiczą zachowania obronne i ich pochodne przez pilnowanie przedmiotów, jedzenia i małego skrawka terenu, ćwiczą dominację poprzez zapasy. Chęć rywalizacji służy w pewnym sensie praktycznej nauce prawa natury, które zapewnia przetrwanie osobnikom najlepiej przystosowanym. To właśnie duch współzawodnictwa skłania szczenięta do wspólnych gonitw i przeciągania pomiędzy sobą szmatki. Niektóre szczeniaki nie wykazują żądnego zainteresowania zabawką czy bieganiem, dopóki nie mają okazji zmierzyć się z innym szczenięciem. Popęd zabawy jest popędem zorientowanym na przyjemność. Podtrzymując go, otwieramy sobie możliwość pracy w jeszcze jednym popędzie, a sam trening staje się bardziej skuteczny i radosny" - Armin Winkler, przełożył Patryk Krajewski4.

 

Na zakończenie dodam od siebie, że to co wyżej zacytowałam o popędach jest zaledwie podstawową wiedzą na temat psich popędów. Różni szkoleniowcy i behawioryści mają czasem nieco odmienne podejście do popędów i predyspozycji. Ja niestety cztery lata temu, kiedy zaraz po adopcji Tajga zaczęła pokazywać różki trafiłam na mało kompetentne osoby, które skutecznie i na długo zraziły mnie do szukania pomocy. Najwygodniej jest stwierdzić, że pies jest agresywny, że ktoś coś źle robi, ale nie wytłumaczyć powodów takiego, a nie innego zachowania psa i oprócz nagradzania smaczkami za dobre zachowanie nie wskazać właściwego postępowania, metod szkolenia dopasowanych do predyspozycji i potrzeb psa. Psy muszą gdzieś spożytkować swoją energię, nie są przeznaczone wyłącznie do spania na kanapie, psy są zwierzętami potrzebującymi pracy fizycznej, a jeszcze bardziej umysłowej. Psy dla swojego zdrowia psychicznego powinny realizować swoje popędy i my powinniśmy im w tym pomagać, współpracować z nimi i czerpać z tego satysfakcję. Popędliwe psy są też niestety psami z największymi problemami, bo początkujący i nieświadomy opiekun nie jest w stanie zapewnić im tego, czego potrzebują.

Powyższy tekst niech będzie inspiracją do poszerzania wiedzy o psach, drogą do zrozumienia tego, czym pies może się kierować i dlaczego prezentuje takie, a nie inne zachowania. Sama kilka lat temu nie miałam pojęcia o popędach, nie wiedziałam, że wrodzony popęd łupu i zamiłowanie do polowania przejawia się u Tajgi w niemal idealnym aporcie, którego nie musiałam u niej wypracowywać.

Autor: Anna Kobylarz

http://tajgaowczarekmazowieckikelpie.blogspot.com

 

 

 

 Źródła:

1http://dogup.pl/2016/10/jaki-jest-twoj-pies-armin-winkler-o-popedach-psa/

2 http://psy-ratownicze.eu/dzial.php?id=9&art=183

3 http://dogup.pl/2016/10/jaki-jest-twoj-pies-armin-winkler-o-popedach-psa/

4 http://dogup.pl/2016/10/jaki-jest-twoj-pies-armin-winkler-o-popedach-psa/

Komentarze
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług zgodnie z Polityka cookies . Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.
Akceptuję